Eenzaamheid en wonen

• A. Wat kunnen mensen zelf doen, denkend aan wonen, om hun eenzaamheid te bestrijden?
• B. Wat kan de overheid doen aan regelgeving rond wonen en bouwen om eenzaamheid te bestrijden?
• C: Hoe maak je een woonvorm zo dat het werkt tegen eenzaamheid?
• Overige ideeën, gemarkeerd als goede ideeën met stip(pen)
• Overige ideeën, gemarkeerd als goede ideeën met stip(pen)

A. Wat kunnen mensen zelf doen, denkend aan wonen, om hun eenzaamheid te bestrijden?

1. Ontmoetingsplein
Elke wijk of buurt zou een ontmoetingsplein moeten opzetten waar activiteiten plaatsvinden waaraan iedereen graag meedoet. Te denken valt aan een gemeenschappelijke tuin, een eethuis, een kookgelegenheid, opvang voor ouderen, kinderen en huisdieren, huiswerkbegeleiding, ruil van kleding en andere spullen, tv-ruimtes, waar mensen klussen kunnen ‘ruilen’, waar digitale ondersteuning is voor mensen die moeite hebben met computers. Een info-loket zou allerlei relevante informatie moeten verstrekken. Een 'ontmoetingsmanager’ zou actief de binding in de buurt moeten vergroten door mensen te verleiden naar het plein te komen.

Om dit tot stand te brengen zal aan een aantal voorwaarden moeten worden voldaan. Zo moeten woningcorporaties, gemeenten en landelijke overheid de regierol loslaten. De activiteiten op het plein moeten vanuit de bewoners zelf komen. Stedenbouwkundigen moeten een kleinschalige infrastructuur ontwerpen zodat een ‘beschermd en veilig’ plein ontstaat. Betrokkenen moeten ‘op een prettige manier’ ergens voor verantwoordelijk voor worden gemaakt. Ruimte en vrijheid voor alle bewoners via inspraak is cruciaal. De roep om autonoom handelen van bewoners kwam meerdere keren aan bod. Het ontmoetingsplein moet ‘van onderaf’ worden vormgegeven waarbij overheid en ontmoetingsmanager mediëren en faciliteren.

2. Voor bewoners, door bewoners!
Kerndoel van dit plan is om eenzaamheid te bestrijden door het te voorkomen. Het initiatief daartoe moet bij de bewoners zelf liggen en moet niet van bovenaf worden opgelegd. Projecten die zouden kunnen helpen om eenzaamheid te voorkomen zijn: een krant of website samengesteld door vrijwilligers waarin bewoners zich aan elkaar voorstellen en een buurttuin. Er moet een helder aanbod komen van vrijwilligers in de buurt. Daartoe kunnen bewoners een vragenlijst invullen waarop ze aangeven wie ze zijn, wat ze kunnen en wat ze willen. Huurkorting zou een prikkel kunnen zijn om mee te doen.

B. Wat kan de overheid doen aan regelgeving rond wonen en bouwen om eenzaamheid te bestrijden?

1. Vervoer
Vervoer van deelnemers aan activiteiten moet een integraal onderdeel worden van elk project en een criterium voor subsidieverlening. Dit sluit aan bij betrokkenheid zoals geformuleerd binnen het WMO-beleid. Internet speelt een centrale rol in het organiseren van vervoer en het koppelen van vraag en aanbod.

C: Hoe maak je een woonvorm zo dat het werkt tegen eenzaamheid?

1.2011 Het Jaar van de Architectuur tegen de Eenzaamheid
De omgeving heeft een flinke invloed op hoe mensen zich voelen. We zouden in 2011 ‘Het Jaar van de Architectuur tegen de Eenzaamheid’ kunnen organiseren om hier de aandacht op te vestigen zodat nieuwe woonvormen ontwikkeld worden. Om tot precieze plannen te komen moet eerst een prijsvraag worden uitgeschreven zodat een ideeënboek kan worden samengesteld. Criteria voor succes van het project zijn dat goed wordt nagedacht over gebouw en omgeving, dat er een directe band is tussen architect en bewoners, dat gezamenlijke ontmoetingsplekken een belangrijke rol spelen in de ontwerpen, dat wordt nagedacht over duurzaamheid.

Overige ideeën, gemarkeerd als goede ideeën met stip(pen)

• Contactmogelijkheden in huis vergroten door beeldschermen en bellen/gebeld worden.
• Kwetsbare groepen huisvesten in combinatie met zinvolle opleiding/stage of activiteiten.
• Technisch huismeester is ook de huismeester op sociaal vlak
• Geregeld onderzoek doen naar woonwensen in de wijk/dorp
• Samen ergens voor vechten, dat geeft contact
• Gemeenschappelijke voorzieningen in de wijk/dorp, als buurthuis en volkstuin
• Adopteer je buur bij huurcontract.
• Kies bij nieuwbouw voor mix individueel wonen en groepswonen.
• Realiseer voor elke buurt ontmoetingspunten voor informele zorg.
• Bijdragen aan/stimuleren van netwerk van professionals en vrijwillgers in de wijk, zodat signalen worden opgepikt.
• Behoeftes bewoners inventariseren.
• Customizen van wensenpakket: wat wil de eenzame?
• Kracht van mensen benutten, wat hebben ouderen te bieden aan kennis, kwaliteiten en vaardigheden.
• Geef iedereen een taak.
• Bouwen met aandacht voor ontmoeting. Plaats brievenbussen, maak speeltoestellen.
• Bevorder vrijwilligerswerk door huurkorting
• Contactmogelijkheid vergroten door dagelijks bezoek vrijwilliger.

Overige ideeën

• Op de koffie bij de buren
• Filmzaal inrichten met goed programma
• Voorlezen voor slechtzienden door vrijwilligers
• Samenwerking met informele zorg
• Werkkring: wie doet wat/ wie deed wat. Zoek elkaar op.
• Gemeenschappelijke hobby’s zoeken
• Ruimte geven aan woongroepen, wonen met gelijkgestemden.
• Buurtkamers: ruimte voor ontmoetingen
• Wandelgroep, ook met rolstoelen en rollators
• Wonen met meerdere generaties door elkaar
• Gemeenschappelijke ruimte in wooncomplex waar veel ouderen wonen
• Portiekgesprekken
• Buurtwebsite
• Verbindingen zoeken: WMO-AWBZ-corporaties-welzijn-vrijwilligers-etc
• Standaard internet glasvezel in woning.
• Kom achter de voordeur.